Benjamin (z domu Psomas ή Kyriakou, 1871 – 17 lutego 1946) ήταν ekumenicznym patriarchą Konstantynopola od 18 stycznia 1936 do 17 lutego 1946.
Βιογραφικά στοιχεία
Γεννήθηκε rodzicom pochodzenia lesbijskiego we wsi Zeytinli (Eleonas) w prowincji Adramyttium w Azji Mniejszej w 1871 roku. Pierwszych liter nauczono go w ojczyźnie i w Kydonii. W 1888 roku został wyświęcony na diakona. Studiował w Szkole Teologicznej w Halkach, którą ukończył w 1896 roku. Następnie został mianowany kaznodzieją i dyrektorem szkół w Magnesii w Azji Mniejszej. W 1899 roku został mianowany profesorem religii w seminarium św. Joachima w Konstantynopolu, gdzie wykładał przez sześć lat. W 1908 roku został wyświęcony na starszego przez patriarchę ekumenicznego Joachima III i został mianowany Wielkim Protosynagogiem.
W 1912 roku został wybrany metropolitą Rodos. Prowodyrzy i mieszkańcy Rodos źle zrozumieli stosunki, jakie rozwinął z włoską administracją wyspy i zadenuncjowali go do patriarchatu jako zdrajcę. Przekonali nawet konsula Grecji, w wyniku czego rząd grecki również poprosił o jego usunięcie. Oskarżenia te nie zostały przyjęte przez patriarchat, zresztą później okazały się całkowicie fałszywe, ale ze względu na panujący klimat patriarchat przeniósł go 10 czerwca 1913 r. do metropolii Silivria. 10 września 1913 r. został wybrany metropolitą Philippopolis, w 1925 r. metropolitą Nikozji, a w 1933 r. metropolitą Heraklii.
W 1936 roku, po śmierci patriarchy Photiosa II, za jego najbardziej prawdopodobnego następcę uważano ówczesnego metropolitę Chalcedonu (a później patriarchę) Maximosa. Prefekt Konstantynopola, Muhittin Uludağ, skorzystał jednak po wielu latach z prawa do usunięcia kandydatów z listy elektorów. Tym samym skreślił z listy dwunastu kandydatów Chalcedon Maximusa i Dercon Joachima. Uważa się, że stało się tak dlatego, że ówczesny turecki minister spraw wewnętrznych i poseł prowincji Çanakkale, w której znajduje się Imbros, był związany z metropolitą Iakovosem z Imbros i Tenedos. Dlatego uważa się, że to na jego polecenie wyeliminowano dwóch czołowych kandydatów, aby promować metropolitę z Imbros na patriarchę ekumenicznego.
Hierarchia wybrała jednak metropolitę Benjamina z Heraklionu stosunkiem głosów siedem do sześciu. W czasie elekcji i intronizacji doszło do incydentów i zamieszek, które przyćmiły elekcję i intronizację, a nowy patriarcha Benjamin, liczący wówczas 75 lat, spotkał się z dezaprobatą zgromadzenia podczas swojej intronizacji. Wreszcie, podczas gdy wybór patriarchy ekumenicznego był dotychczas ogłaszany tylko prefektowi Stambułu, wybór Benjamina był pierwszym ogłoszonym prezydentowi Republiki Turcji, premierowi i ministrowi spraw wewnętrznych, od których otrzymano telegramy z gratulacjami. Ta praktyka είναι stosowana od tamtej pory. Również Beniamin był pierwszym patriarchą, który otrzymał oficjalne pozwolenie na rasowanie przez państwo tureckie.
Παρά τις δυσμενείς συνθήκες των εκλογών, και παρά το θάνατο του Κεμάλ Ατατούρκ και το ξέσπασμα του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, που είχε τοποθεσία w czasie jego patriarchatu, można go określić jako udany i stabilizujący για το Patriarchatu Ekumenicznego w trudnym okresie jego historii. Za czasów Beniamina Εκκλησία Η Αλβανία αναγνωρίστηκε ως αυτοκέφαλη με τη δημοσίευση του αντίστοιχου πατριαρχικού και συνοδικού τόμου (3 Απριλίου 1937), οι Καρπαθορωσικές Ενώσεις της Αμερικής επέστρεψαν στην Ορθοδοξία και, τέλος, το βουλγαρικό σχίσμα του 1872 ολοκληρώθηκε (19 Φεβρουαρίου 1945) με την αναγνώριση της αυτοκεφαλίας της Εκκλησίας της Βουλγαρίας. Τέλος, το Άγιο Μύρο παρασκευάστηκε το 1939.
Το μελανό σημείο του Πατριαρχείου Βενιαμίν ήταν η μεγάλη πυρκαγιά της 21ης Σεπτεμβρίου 1941, η οποία προκλήθηκε από βραχυκύκλωμα και κατέστρεψε μεγάλο μέρος του Πατριαρχικού Οίκου στο Φανάρι, μαζί με ανυπολόγιστης αξίας έπιπλα αντίκες, αγγεία, έργα τέχνης, κειμήλια, εικόνες και χειρόγραφα ανυπολόγιστης αξίας. Οι ζημιές που προκλήθηκαν δεν αποκαταστάθηκαν πλήρως μέχρι το 1989.
Το 1937, ο Πατριάρχης Βενιαμίν ανακηρύχθηκε επίτιμος διδάκτορας των πανεπιστημίων της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης. Πέθανε στις 17 Φεβρουαρίου 1946 μετά από μακροχρόνια ασθένεια και ετάφη στη Ζωοδόχο Πηγή Βαλουκλή.