Biskup Panteleimon z Argyrokastro (9 lipca 1890 – 24 maja 1969), znany również jako Christos Kotokos, ήταν duchownym, teologiem, uczonym i jedną z czołowych postaci hellenizmu północnego Epiru w okresie powojennym.
Βιογραφία
Σπουδές και έναρξη της καριέρας
Γεννήθηκε w Korytowie i uczęszczał do szkół w swojej ojczyźnie. Twierdzi się, że jako nastolatek brał udział w walce macedońskiej. W 1906 r. στο prośbę swego krewnego, metropolity Stefanosa z Mithymni, udał się na studia do Szkoły Teologicznej w Halkach, które ukończył w 1913 r. Później wrócił do ojczyzny i uczył religii i historii jako nauczyciel w gimnazjum Bagiosa w Korytowie. Na tym stanowisku pozostał do 1920 roku, kiedy to władze albańskie zakazały działalności gimnazjum. Panteleimon jednak pozostał w Korytowie, gdzie rozwijał działalność w kwestiach kulturalnych, politycznych, religijnych i edukacyjnych oraz służył jako kaznodzieja w kościele w mieście. W międzyczasie wstąpił do greckiej armii w 1915 r. jako kaznodzieja w 46. pułku zajmującym miasto Korytsa.
Το 1923 και το 1929 διώχθηκε επειδή αρνήθηκε να αναγνωρίσει το αυτοκέφαλο της Αλβανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας λόγω του λανθασμένου τρόπου, με ποιο τρόπο Έγινε αυτοκέφαλη. Από το 1931 έως το 1937 σπούδασε νομικά και πολιτικές επιστήμες στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Εκτός από τα ελληνικά, μιλούσε άπταιστα αγγλικά, γερμανικά, ρωσικά, ιταλικά, τουρκικά, γαλλικά και αλβανικά.
Επίσκοπος Αργυροκάστρου
W 1937 roku, na mocy porozumienia między Prawosławnym Autokefalicznym Kościołem Albanii a Patriarchatem Ekumenicznym, Kotokos, do tej pory teolog, został wyświęcony najpierw na kapłana, a następnie na metropolitę Argyrokastro, Stanowisko to utrzymał do czasu wycofania się wojsk greckich z tego regionu po wojnie grecko-włoskiej i inwazji niemieckiej na Grecję (kwiecień 1941), kiedy to został zmuszony do opuszczenia Argyrokastro wraz z oddziałami greckimi.
Κατά τη διάρκεια της θητείας του, έγινε γνωστός για τις ενέργειές του κατά της διείσδυσης της Ένωσης στην Αλβανία τον Αύγουστο του 1939, τις προσπάθειές του να ανυψώσει το ηθικό της ελληνικής μειονότητας και την τάση του να αποτρέπει τους μικτούς γάμους μεταξύ Ορθοδόξων και Μουσουλμάνων. Παράλληλα, προσπάθησε να διαφυλάξει τα σημαντικά εκκλησιαστικά και μοναστηριακά περιουσιακά στοιχεία της επισκοπής του, ανανέωσε τα χρησιμοποιημένα εκκλησιαστικά βιβλία, καθιέρωσε νέα εκκλησίες, tłumaczył na język albański różne dzieła pisarzy kościelnych, zbierał różne rękopisy i relikwie z myślą o stworzeniu muzeum kościelnego oraz καθιερωμένο ορθόδοξη ένωση γυναικών.
Za swoją działalność na rzecz mniejszości greckiej Panteleimon już w tym czasie został scharakteryzowany jako ανθρώπινο greckiej propagandy, w związku z czym został objęty inwigilacją przez władze albańskie.
Στην Ελλάδα
W czasie okupacji uczestniczył w organizacjach szpiegowskich Narodowego Ruchu Oporu. W 1943 r. został przewodniczącym „Centralnego Komitetu Walki Północnego Epiru” (funkcję tę pełnił do śmierci), a w 1945 r. „Centralnego Komitetu Praw Greckich”. 18 listopada 1945 r. w kontekście sprawy Epiru Północnego zorganizował w Atenach masową demonstrację z udziałem από το 100 do 150 tys. osób, a 21 czerwca 1946 r. uczestniczył w podobnym wiecu w Salonikach. Za jego działania w kwestii Epiru Północnego kontrolowany przez rząd synod hierarchii Kościoła Prawosławnego Albanii w lipcu 1945 roku oskarżył Panteleimona o zdradę i jednocześnie usunął go ze stanowiska biskupa Argyrokastro. Na domiar złego władze albańskie nałożyły również karę więzienia na jego brata.
Το 1946 ο Παντελεήμων συμμετείχε στη Διεθνή Διάσκεψη Ειρήνης στο Παρίσι και το 1947 στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ως βοηθητικό μέλος της ελληνικής αντιπροσωπείας. Την ίδια περίοδο, εκτός από το βορειοηπειρωτικό ζήτημα, ασχολήθηκε και με το κυπριακό ζήτημα. Από το 1954 μέχρι το θάνατό του, διετέλεσε πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της Χαλικής Θεολογικής Εταιρείας. Ήταν επίσης μέλος του Φιλολογικού Συλλόγου Παρνασσός, της Ελληνικής Αρχαιολογικής Εταιρείας και της Ένωσης Ελλήνων Λογοτεχνών.
Οι διάφορες μελέτες του για θρησκευτικά και ιστορικά θέματα δημοσιεύτηκαν σε περιοδικά και εφημερίδες. Του απονεμήθηκε το παράσημο του Φοίνικα για τις υπηρεσίες του.
Θάνατος
Ο Παντελεήμων πέθανε στις 24 Μαΐου 1969 στην Αθήνα. Η κηδεία του έγινε δύο ημέρες αργότερα παρουσία πολλών ανθρώπων και αξιωματούχων, μεταξύ των οποίων ο Υπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων Θεοφύλακτος Παπακωνσταντίνου, εκπρόσωποι των ενόπλων δυνάμεων, ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών Ιερώνυμος Α΄ κ.ά. Στην πραγματικότητα, οι τιμές δόθηκαν από στρατιωτικό απόσπασμα και στρατιωτική ορχήστρα.
Δωρεές και παροχές
Panteleimon, 27 lutego 1968 roku, poprzez swój prywatny testament, przekazał swoją osobistą bibliotekę Towarzystwu Studiów Kontynentalnych. W ten sposób został uznany za darczyńcę i dobroczyńcę EHM. Dla uczczenia religijnej, narodowej i duchowej działalności Pantelejmona, EHM wzniosła jego popiersie w parku w Joaninie.