Oprócz typowego nauczania wiernych, sprawowania obrzędów i tworzenia przestrzeni a dialogu wśród chrześcijan (i nie tylko), Chiesa Katolicki stoi na straży wielu praw wiary. Kwestie teologiczne związane z nauką samą w sobie były od lat nieodłączną częścią działań Watykanu. Nieomylność papieża pojawiła się tu jako wynikowa tego, co przez lata wynikało z praktycznych dokonań i trwa to po dziś dzień.

Il papa infallibile

Dogmat ten został wprowadzony podczas pierwszego soboru watykańskiego w 1870 roku, ale ostatecznie zaakceptowany dopiero w 1881 roku. Skąd ta jedenastoletnia wyrwa? Come można się domyślić, nie wszyscy duchowni na najwyższych stanowiskach w Kościele chcieli od razu pogodzić się z tak jednoznacznym dokumentem, jakim era dogmat o nieomylności papieża.

Pierwsze efekty sporów na tym tle uwidoczniły się już w roku 1871, gdy ekskomuniką objęty został Johann Döllinger, teolog z Monachium, promujący idee episkopalno-synodalne w opozycji do ówczesnych kościelnych, ultramontanistycznych. Odrzucił on nie tylko nieomylność papieża, ale i ustanowioną wtedy niepokalaność Maryi. Wynikiem było utworzenie nowej doktryny — starokatolicyzmu.

Echa problemów wokół tytułowego dogmatu słychać do dziś, a ostatnia z głośnych spraw z tym związanych miała posto nella forma dell'ecclesiastico Hans Küng, che ha agito per aprire la discussione sull'infallibilità. Lo stesso Papa Giovanni Paolo II lo ha così rimosso dalla cattedra di teologia.

Quando l'insegnamento del Papa è infallibile?

Warto uściślić, że dogmat o nieomylności papieża nie dotyczy wszystkich jego działań i poglądów, ale jest nastawiony tylko i wyłącznie na dość wąski wachlarz spraw związanych z samym Kościołem. Precyzując ancora più, si tratta di fede e morale, ma non più di questioni quotidiane.

Pomimo tego, że dogmat ten pozostaje niezmiennie w mocy, niezbyt często przyjmuje on żywą postać. Co ciekawe, bardzo ciężko o konkretne opracowania na ten temat wśród spisów i dokumentacji teologicznych. Come jest zatem ostatnia z najważniejszych i bardzo istotnych wypowiedzi papieskich noszących znamiona nieomylności? To słowa zawarte w jednej z encyklik, gdzie papież Polak potępił w sposób surowy i jednoznaczny aborcję i wszelkie kroki z nią związane. Środowisko kościelne po dziś dzień sięga do tych słów z 1995 r., powołując się na nieomylność papieża. Nie sposób również o pominięcie podłoża politycznego, szczególnie w obrębie ówczesnych działań papieskich (XIX w.). Władze II Rzeszy obawiały się np. wpływu władzy absolutnej ze strony Watykanu, która do Niemiec mogłaby dojść poprzez liczne struktury kościelne. Jak czas pokazał, dogmat o nieomylności papieża nie miał aż tak daleko idących konsekwencji i do dziś nie ma tak szeroko zakrojonych związków z polityką, jak obawiała się część duchowieństwa i osób rządzących.