La parabola del figliol prodigo - Inizio

Przypowieść zaczyna się od człowieka, który miał dwóch synów, a młodszy z nich prosi ojca, aby oddał mu swój udział w majątku. Wiąże się to z tym, że syn nie mógł czekać na śmierć ojca, chciał go immediatamente. Ojciec zgadza się i dzieli swój majątek między obu synów.

Dopo aver ricevuto la sua parte di eredità, il figlio minore si reca in un paese lontano e spreca tutto il suo soldi per una vita stravagante. Subito dopo, la carestia colpisce la terra, lui diventa disperatamente povero ed è costretto a lavorare come maiale. (Anche questo sarebbe stato ripugnante per il pubblico ebreo di Gesù, che considerava i maiali come animali impuri). Quando raggiunge il punto di gelosia che mangia i maiali che osserva, finalmente rinsavisce:

„A gdy przyszedł do siebie, ha detto: Ilu wynajętych sług mojego ojca ma wystarczająco dużo chleba i do stracenia, a ja ginę z głodu! Pojawię się i pójdę do ojca mego i powiem mu: Ojcze, zgrzeszyłem przeciwko niebu, i przed tobą, i nie jestem już godzien, by nazywać się synem twoim; uczyń mnie jednym z najemnych sług twoich. I wstał, i przyszedł do swego ojca. Ale kiedy był ancora sulla strada, suo padre lo vide e ne ebbe compassione, corse e gli cadde sul collo e lo baciò".

- Luca 15:17-20, Re Giacomo.
Questo significa che il padre sperava nel ritorno del figlio.

W większości wersji Łukasza, syn nie ma nawet czasu, aby zakończyć swoją mowę próbną, ponieważ ojciec wzywa swoich sług, aby ubrać go w piękną szatę, pierścień i sandały, i ubić „tuczone cielę” na uroczysty posiłek.

Il figlio maggiore, che stava lavorando nei campi, sente i suoni della festa e viene a sapere del ritorno del fratello minore. Non è impressionato e diventa furioso. Ha anche un discorso per suo padre:

E lui responsabile swojemu ojcu: „Zaprawde, przez te wiele lat ja sluzylem tobie, ani tez nie wykroczylem poza twoje comandamentoeppure non mi hai mai dato un figlio per farmi ridere con i miei amici; ma appena è arrivato questo tuo figlio, che non di rado ha mangiato la tua vita, hai ucciso per lui un vitello grasso".

- Luca 15:29-30, Re Giacomo.
La parabola termina con il padre che spiega che poiché il figlio minore era tornato dalla morte, in un certo senso, era necessaria una celebrazione:

„Spotkaliśmy się, aby się radować i cieszyć, bo ten twój brat był martwy i znowu żyje; i zaginął, i został znaleziony.”

- Luca 15:32, Re Giacomo.
Contesto e interpretazione

Podczas gdy wielu komentatorów postrzega prośbę młodszego syna o udział w dziedzictwie jako „zuchwałą, a nawet bezczelną” i „równoznaczną z życzeniem śmierci ojca”, żydowski prawnik Bernard Jackson mówi, że „żydowskie źródła nie dają żadnego wsparcia dla [idei], że marnotrawny, szukając awansu, pragnie śmierci ojca”.

Działania młodego człowieka nie prowadzą do sukcesu, marnuje on swoje dziedzictwo i w końcu staje się wytrwałym sługą, z poniżającą pracą opiekowania się świniami, a nawet zazdrości im za strąki szarańczy, które jedzą. To przypomina Przypowieści Salomona 29:3 „Kto kocha mądrość, daje radość swojemu ojcu, ale kto konsultuje się z nierządnicami, marnuje swoje bogactwo”.

Po powrocie ojciec traktuje młodego człowieka z hojnością znacznie bardziej, niż ma prawo oczekiwać. Otrzymuje najlepszą szatę, pierścień na palec i sandały na stopy (Łk 15:22). Odzież w Biblii może być symbolem zmiany statusu bohatera (zob. Odzież biblijna). W tym przypadku, ubranie i dodatki przedstawiają jego odrodzenie („był martwy i znowu żyje”) i nowy stan („zaginął i został znaleziony” – Łukasza 15:23). Żydowski filozof Philo zauważa, że „genitori często „nie tracą myśli o swoich nieczystych (asotonicznych) dzieciach (…). W ten sam sposób Dio … myśli także o tych, którzy prowadzą złe życie, dając im w ten sposób czas na reformę, a także zachowując w granicach swojej miłosiernej natury”. Pesikta Rabbati ma podobną historię. „Król miał syna, który zabłądził od ojca w podróży stu dni. Jego przyjaciele powiedzieli mu: „Wróć do swojego ojca”. Powiedział, „Nie mogę.” Wtedy jego ojciec wysłał słowo: „Wróć tak daleko, jak tylko możesz, a ja przejdę do ciebie resztę drogi.” Więc Dio dice: „Wróć do mnie, a ja wrócę do ciebie”.

Starszy syn, w przeciwieństwie do niego, myśli raczej w kategoriach „prawa, zasługi i nagrody”, niż „miłości i łaski”. On może reprezentować faryzeuszy, którzy krytykowali Jezusa.

Gli ultimi versetti della parabola riassumono la parabola secondo l'insegnamento ebraico di due modi di fare le cose: la via della vita (obbedienza) e la via della morte (peccato). Secondo l'ebraismo, Dio si rallegra e concede più favori ai peccatori penitenti che alle anime giuste che non hanno bisogno di pentirsi.

Questo è ultimo delle tre parabole della perdita e della redenzione, secondo la parabola della pecora perduta e la parabola della bara perduta, che Gesù parla dopo i farisei e i capi religiosi che lo accusano di ricevere e cibo z „grzesznikami”. Radość ojca opisana w przypowieści odzwierciedla miłość Bożą, „bezgraniczne miłosierdzie Boga” i „odmowę Boga ograniczenia miary Jego łaski”.

Ricordare e usare la parabola del figliol prodigo

Vetrata basata su una parabola, Charleston, South Carolina.

Ortodosso .
Chiesa Gli ortodossi leggono tradizionalmente questa storia nella domenica del Figliol Prodigo, che nel loro anno liturgico è la domenica precedente la domenica delle carni e circa due settimane prima dell'inizio della Quaresima. Si legge un inno comune per l'occasione,

Ho sconsideratamente dimenticato la Tua gloria, Padre;
E tra i peccatori ho sparso le ricchezze che mi hai dato.
E ora ti grido come un prodigo:
Ho peccato davanti a te, o Padre misericordioso;
Accettami come penitente e rendimi uno dei tuoi servi.

Cattolico
W swojej adhortacji apostolskiej z 1984 r. zatytułowanej Reconciliatio et paenitentia (łac. Pojednanie i pokuta) papież Jan Paweł II wykorzystał tę przypowieść do wyjaśnienia procesu nawrócenia i pojednania. Podkreślając, że Bóg Ojciec jest „bogaty w miłosierdzie” i zawsze gotowy do przebaczenia, stwierdził, że pojednanie jest darem z jego strony. Stwierdził, że dla Kościoła „misją pojednania jest inicjatywa, pełna współczującej miłości i miłosierdzia, tego Boga, który jest miłością”. Zagadnienia poruszone w tej przypowieści zgłębił także w swojej drugiej encyklice, Dives in misericordia (po łacinie Rich in Mercy), wydanej w 1980 roku.

In arte

Rembrandt, Il ritorno del figliol prodigo, 1662-1669 (Museo dell'Ermitage, San Pietroburgo)

Gerard van Honthorst, 1623, come molte opere di questo periodo, permette una scena di genere con contenuto morale.

Il cavaliere polacco; forse il figliol prodigo. Questo argomento è oggetto di molti dibattiti.
Arte
Della trentina di parabole contenute nei Vangeli canonici, questa era una delle quattro che venivano rappresentate nell'arte medievale quasi ad esclusione delle altre, ma non si mescolavano con le scene narrative della Vita di Cristo (Gli altri erano le Vergini sagge e stolte, i Tuffatori e Lazzaro e il Buon Samaritano. I lavoratori della vigna appaiono anche in opere altomedievali).

Od czasów renesansu ukazane liczby nieco się powiększyły, a poszczególne sceny – wysokie żywe, pasterskie i powrót – Syna Marnotrawnego stały się wyraźnym faworytem. Albrecht Dürer wykonał wśród świń słynną rycinę Syna Marnotrawnego (1496 r.), popularny temat w renesansie północnym. Rembrandt przedstawił kilka scen z przypowieści, zwłaszcza ostatni epizod, który w trakcie swojej kariery wielokrotnie trawił, rysował lub malował. Przynajmniej jedno z jego dzieł, „Syn marnotrawny w tawernie”, portret samego siebie jako Syna, brzydzącego się z żoną, jest jak wizerunki wielu artystów, sposobem na dostrzeżenie gatunkowej sceny tawerny – jeśli tytuł był rzeczywiście pierwotnym zamiarem artysty. Jego późny Powrót Syna Marnotrawnego (1662-1669, Muzeum Ermitaż, Petersburg) jest jednym z najpopularniejszych dzieł artysty.

La scena e la parabola del Figliol Prodigo
Nel XV e XVI secolo, il tema era così popolare che l'arte del Figliol Prodigo poteva essere vista come un sottogenere dell'arte morale inglese. Gli esempi includono: I rari trionfi dell'amore e della fortuna, Il bambino disobbediente e Acolasto.

Adattamenti notevoli per la rappresentazione includono l'oratorio di Arthur Sullivan del 1869, l'opera di Amilcare Ponchielli del 1880, la cantata di Claude Debussy del 1884, il balletto di George Balanchine del 1929 coreografato su musica di Sergei Prokofiev, il balletto di Hugo Alfvén del 1957 e l'opera di Benjamin Britten del 1968.

Wiele z tych adaptacji dodano do materiału biblijnego, aby wydłużyć historię; na przykład film „Marnotrawca” z 1955 roku nabrał znacznych swobód, na przykład dodając do opowieści kuszącą kapłankę Astarte.

Musica popolare
Do tej przypowieści odwołuje się ostatni wers tradycyjnej irlandzkiej melodii ludowej „The Wild Rover” („Pójdę do domu do moich rodziców, wyznam, co zrobiłem / i poproszę ich o wybaczenie ich marnotrawnemu synowi”).

Niejasne adaptacje to m.in. wielebny Robert Wilkins, który opowiedział historię tej przypowieści w piosence „Prodigal Son”, która prawdopodobnie najlepiej znana jest jako wersja okładkowa Rolling Stonesów na ich albumie „Beggar’s Banquet” z 1968 roku. „Prodigal Man” został napisany przez Teda Nugenta i jest drugim utworem trzeciego albumu „Migration” The Amboy Dukes i został wydany w 1969 roku. The Osmonds prezentują wersję przypowieści w swoim przebojowym utworze „Let Me In” z 1973 roku, pochodzącym z ich mormońskiego concept albumu „The Plan”. Brytyjska grupa heavy metalowa Iron Maiden nagrała utwór „Prodigal Son”, oparty na przypowieści o tej samej nazwie, który ukazał się na ich drugim wydawnictwie, Killers, w 1981 roku. U2 nagrało piosenkę „The First Time” na ich albumie „Zooropa” z 1993 roku. Oparty na przypowieści przedstawia ideę alternatywnego zakończenia tej historii. Można by twierdzić, że piosenka Kelly Willard z 1982 roku „Make Me A Servant” jest oparta na tym, co syn powiedział ojcu po powrocie do domu. „The Prodigal Son Suite” z albumu „The Prodigal Son” jest jednym z pierwszych pośmiertnych wydań śpiewaka i pianisty gospel Keitha Greena w 1983 roku. Inny artysta chrześcijańskiej sceny muzycznej tego okresu, Benny Hester, nagrał w 1985 roku na podstawie przypowieści piosenkę „When God Ran”.

Muzyk z Detroit, Kid Rock, nagrał również piosenkę „Prodigal Son”, która ukazała się na jego drugiej płycie „The Polyfuze Method” w 1993 roku. Kid Rock później ponownie nagrał ten utwór na swój album „The History of Rock” z 2000 roku. Trio BarlowGirl, Christian Rock, nagrało piosenkę „She Walked Away”, na którą wpływ miała przypowieść, jako część ich albumu z 2004 roku pod własnym tytułem. Zespół rockowy „Indie” Two Gallants zawarł przypowieść w utworze „The Prodigal Son” na swoim albumie „What the Toll Tells” z 2006 roku. Muzyk Dustin Kensrue napisał piosenkę o „The Prodigal Son” zatytułowaną „Please Come Home” na albumie o tej samej nazwie wydanym w 2007 roku. Rockowy zespół Sevendust ma utwór zatytułowany „Prodigal Son” na swojej płycie z 2008 roku, rozdział VII: Hope and Sorrow. Zespół Bad Religion ma utwór o tym samym tytule na albumie „New Maps of Hell”. Zespół Extreme nagrał utwór zatytułowany „Who Cares?”, który ukazał się na albumie III Sides to Every Story, na który wpływ ma ta przypowieść. Brantley Gilbert wydał piosenkę zatytułowaną „Modern Day Prodigal Son”. Brytyjski zespół Reggae Steel Pulse nagrał piosenkę „Prodigal Son” na swoim debiutanckim albumie „Handsworth Revolution”, odtwarzając biblijną historię jako rastafarską przypowieść. Invia-Hardcore’owy zespół „Gideon” wydał piosenkę „Prodigal Son”, która ukazała się na ich drugim albumie „Milestone”. Chrześcijański strój rockowy The Chinese Express otworzył i zamknął swoje wydawnictwo w 2006 roku dwuczęściową opowieścią o przypowieści z utworami „Said the son to the Father” i „Said the Father to the Son”. Post-hardcorowy zespół „Jamie’s Elsewhere” wydał również piosenkę „Prodigal Son”. Los Angeles rapowa grupa House of Pain nawiązuje do przypowieści w jednym z wersetów ich piosenki, „Jump Around”. Angielski zespół indie rockowy alt-J odwołuje się do przypowieści w pierwszym wersie swojego utworu „Left Hand Free”. Na swoim albumie Something Different z 2015 roku chrześcijańska grupa Sidewalk Prophets zamieściła podnoszącą na duchu piosenkę „Prodigal” z tekstami, które są skierowane w stronę Syna Marnotrawnego z przypowieści, lub jakiejkolwiek osoby, która jest lub czuła się w podobnej sytuacji.

W 2006 roku artysta country Dierks Bentley napisał piosenkę do swojego albumu Long Trip Alone zatytułowaną „The Prodigal Son’s Prayer”. Piosenka ta oparta jest na perspektywie powrotu syna do domu po tym, jak zrujnował się w świecie. Gospel artists Tribute Quartet wydał „When the Prodigal Comes Home” w 2016 roku.

La letteratura e la parabola del figliol prodigo

Kolejnym literackim hołdem złożonym tej przypowieści jest książka holenderskiego teologa Henri Nouwena z 1992 r. „Powrót syna marnotrawnego”: Opowieść o powrocie syna marnotrawnego, w której opisuje on swoją własną duchową drogę przesyconą zrozumieniem opartym na spotkaniu z obrazem Rembrandta o powrocie syna marnotrawnego i zajmuje się trzema postaciami: młodszym, marnotrawnym synem; samozwańczym, urażonym starszym synem; oraz współczującym ojcem – z którym Autore identyfikuje się osobiście. Wcześniejszym dziełem podobnym do przypowieści jest „Le retour de l’enfant prodigue” („Powrót syna marnotrawnego”), opowiadanie André Gide’a.

Rudyard Kipling scrisse una poesia in cui dava un'interpretazione della prospettiva di suo fratello minore.

Przypowieść o synu marnotrawnym jest także powracającym tematem w twórczości Rainera Marii Rilkego, który zinterpretował przypowieść w inny sposób, niż w konwencjonalnej lekturze. W jego wersji przypowieści nie chodziło tak bardzo o odkupienie i przebaczenie rodziny; miłość rodziny, a w ogóle miłość ludzka, była postrzegana jako mniej godna niż miłość niedoceniana, która jest najczystszą formą miłości. Mniej kochając rodzinę, Syn może kochać Boga bardziej, nawet jeśli ta miłość nie zostanie zwrócona.

Il tema del Figliol Prodigo gioca un ruolo importante nel romanzo di Anne Tyler The Spool of Blue Thread.

O Figlio prodigo è stato anche menzionato nell'opera Il mercante di Venezia e nelle commedie di William Shakespeare As You Like It. Il Figliol Prodigo è anche menzionato nel romanzo di Shakespeare, Il Racconto d'Inverno (Atto 4, Scena 4, linea 89).

Una parabola simile nel buddismo Mahayana
La parabola del figlio perduto si trova anche nel Sutra del Loto del buddismo Mahayana. Le due parabole sono così simili nello schema e in molti dettagli che diversi studiosi hanno ipotizzato che una versione abbia influenzato l'altra o che i due testi abbiano un'origine comune. Tuttavia, l'influenza del racconto biblico sul Sutra del Loto è considerata improbabile, data la datazione precoce dello strato del sutra contenente la parabola buddista. Nonostante le loro somiglianze, le due parabole continuano in modo diverso dopo il primo incontro del figlio al suo ritorno. Nel racconto biblico c'è un'immediata unificazione delle due parabole. Al contrario, nel Sutra del Loto, il figlio povero non riconosce l'uomo ricco come suo padre. Quando il padre manda alcuni assistenti ad accogliere il figlio, il figlio va nel panico, temendo una qualche punizione. Il padre lascia poi andare il figlio senza dirgli della loro relazione. A poco a poco, però, avvicina il figlio a sé, assumendolo in posizioni sempre più alte, e infine dicendogli della loro parentela. Nella parabola buddista, il padre simboleggia il Buddha e il figlio simboleggia ogni essere umano. La loro parentela simboleggia che ogni essere ha la natura di Buddha. Nascondere la parentela del padre con il figlio è considerato un mezzo abile (sanscrito:upāya).