Palved, mida räägitakse erinevatel kristlikel konfessioonidel kindlatel kellaaegadel.
Na początku XV-wiecznej francuskiej księgi godzinek (MS13, Society of Antiquaries of London), otwartej na ilustrację „Adoracji Magów”. Przekazana Towarzystwu w 1769 r. przez ks. Charlesa Lyttletona, biskupa Carlisle i prezesa Towarzystwa (1765-8).
Godzinki są popularną w średniowieczu chrześcijańską księgą dewocyjną. Jest to najczęstszy rodzaj zachowanego średniowiecznego rękopisu świetlnego. Nagu każdy manuskrypt, każdy manuskrypt księgi godzinek jest unikalny w ten kas inny sposób, ale większość zawiera sarnane zbiór tekstów, modlitw i psalmów, często z odpowiednimi ozdobami, dla chrześcijańskiej pobożności. Oświetlenie lub dekoracja jest minimalna w wielu przykładach, często ogranicza się aadressile ozdobionych dużych liter na początku psalmów i innych modlitw, ale książki wykonane dla bogatych patronów mogą być niezwykle hojne, z całostronicowymi miniaturami. Ilustracje te łączyłyby w sobie malownicze sceny z życia wiejskiego z obrazami sakralnymi. Księgi godzinek były zazwyczaj napisane po łacinie (łacińska nazwa dla nich to horae), choć wiele z nich jest napisanych w całości lub częściowo w językach europejskich, zwłaszcza w języku niderlandzkim. Angielski termin primer jest obecnie zwykle zarezerwowany dla tych książek, które są napisane w języku angielskim. Do dnia dzisiejszego zachowały się dziesiątki tysięcy książek godzinnych, w bibliotekach i prywatnych zbiorach na całym świecie.
Tüüpiline palvetund on lühendatud vorm brevikirja, mis sisaldas kloostrites loetud jumalateenistust. See töötati välja ilmikute jaoks, kes soovisid lisada oma pühendunud ellu kloostrielu elemente. Tundide lugemine keskendus tavaliselt paljude psalmide ja muude palvetega. Tüüpiliste näidete hulka kuuluvad kiriklike pühade kalender, väljavõtted neljast evangeeliumist, suurte pühade missalugemised, Neitsi Maarja väike palvelus, viisteist astmepsalmi ja seitse patukahetsuspsalmi, Litaania Pühad, surnute amet ja ristitund.
Większość XV-wiecznych ksiąg godzinek ma te podstawowe treści. Często dodawane były modlitwy maryjne Obsecro te („Proszę cię”) i O Intemerata („O nieskalany”), a także nabożeństwa do użytku podczas Mszy św. i medytacje o Męce Pańskiej, między innymi teksty fakultatywne.
Isegi see kaunistuste tase on rikkalikum kui enamikul raamatutest, kuigi vähem kui luksusraamatute suures koguses valgustus, mida enamasti leidub reproduktsioonides.
Modlitwa Godzinki ma swoje ostateczne źródło w Psałterze, który mnisi i mniszki były zobowiązane do recytacji. Do XII wieku rozwinęła się ona w brewiarz, z cotygodniowymi cyklami psalmów, modlitw, hymnów, antyfonów i odczytów, które zmieniały się wraz z sezonem liturgicznym. Ostatecznie wybór tekstów powstał w znacznie krótszych tomach i został nazwany księgą godzin. W drugiej połowie XIII wieku Modlitwa Godzinki stała się popularna jako osobisty modlitewnik dla mężczyzn i kobiet, którzy prowadzili świeckie życie. Składał się on z wyboru modlitw, psalmów, hymnów i lekcji opartych na liturgii duchownych. Każda z książek była wyjątkowa w swojej treści, choć wszystkie zawierały Godziny Maryi Panny, nabożeństwa odprawiane w ciągu ośmiu godzinek kanonicznych dnia, co stanowiło uzasadnienie nazwy „Modlitwa Godzinki”.
Wiele ksiąg godzinek zostało stworzonych dla kobiet. Istnieją pewne dowody na to, że niekiedy były one wręczane jako prezent ślubny przez męża dla jego małżonki. Często były one przekazywane przez rodzinę, jak zapisano w testamentach.
Chociaż najsilniej oświetlone księgi godzinek były ogromnie drogie, mała książka z małym oświetleniem lub bez oświetlenia była dostępna znacznie szerzej, a coraz częściej w XV wieku. Najwcześniejszy zachowany przykład angielski został najwyraźniej napisany dla laika mieszkającego w Oksfordzie lub w jego pobliżu około 1240 roku. Jest on mniejszy niż współczesny paperback, ale mocno oświetlony dużymi inicjałami, ale nie ma pełnostronicowych miniaturek. Do XV wieku istnieją również przykłady, że służba miała własne Księgi Godzin. W sprawie sądowej z 1500 roku, kobieta biedna zostaje oskarżona o kradzież modlitewnika służącej domowej.
Bardzo rzadko w księgach tych znajdowały się modlitwy specjalnie skomponowane dla ich właścicieli, częściej jednak teksty te są dostosowane do ich gustu lub płci, łącznie z umieszczeniem ich nazwisk w Modlitwach. Niektóre z nich zawierają obrazy przedstawiające ich właścicieli, a niektóre herby. Te, wraz z wyborem świętych upamiętnionych w kalendarzu i wyborach, są głównymi wskazówkami dotyczącymi tożsamości pierwszego właściciela. Eamon Duffy wyjaśnia, jak te książki odzwierciedlały osobę, która je zamówiła. Twierdzi on, że „osobisty charakter tych książek oli często sygnalizowany przez włączenie do nich modlitw specjalnie skomponowanych lub zaadaptowanych dla ich właścicieli”. Ponadto twierdzi on, że „aż połowa zachowanych rękopisów Książki godzinek mają adnotacje, marginalia lub jakieś dodatki”. Takie dodatki mogą oznaczać jedynie umieszczenie jakiegoś regionalnego lub osobistego patrona w standardowym kalendarzu, ale często zawierają materiał dewocyjny dodany przez właściciela. Właściciele mogliby pisać w ważnych dla nich terminach, notatki na temat miesięcy, w których wydarzyły się rzeczy, które chcieliby zapamiętać, a nawet obrazy znalezione w tych książkach byłyby spersonalizowane dla właścicieli – np. miejscowych świętych i lokalnych uroczystości. Co najmniej do XV wieku w holenderskich i paryskich warsztatach, zamiast czekać na indywidualne zamówienia, produkowano książki godzinne, które miały być przechowywane lub dystrybuowane. Czasami zostawiano w nich miejsca na dodawanie spersonalizowanych elementów, takich jak lokalne święta czy heraldyka.
Styl i układ tradycyjnych książek godzinowych stał się coraz bardziej ujednolicony około połowy XIII wieku. Nowy styl można zobaczyć w książkach produkowanych przez oksfordzkiego iluminatora Williama de Brailesa, który prowadził warsztat handlowy (był w małych zamówieniach). Jego książki zawierały różne aspekty brewiarza kościelnego i inne aspekty liturgiczne na użytek świeckich. „Zawierał wieczysty kalendarz, Ewangelie, modlitwy do Dziewicy Maryi, stacje Drogi Krzyżowej, modlitwy do Ducha Świętego, psalmy pokutne, litanie, modlitwy za zmarłych i wybory do świętych. Celem książki była abi oma vaga patroonessi, kes korraldab oma igapäevast vaimulikku elu vastavalt kaheksale kanoonilisele tunnile, hommikupoolikust õhtupooliku lõpuni, mida kõik kiriku vaga liikmed järgivad. Tekst, mis oli varustatud rubriike, kuldsetest osadest, miniatuuridest ja kaunitest illuminaatoritest, püüdis ergutada mõtisklust usu saladuste üle, ohvrite üle, mida tegi Kristus inimese ja põrgu õuduste üle, ning eriti rõhutada pühendumust Neitsi Maarjale, mis oli oma kõrgpunktis kolmeteistkümnendal sajandil". See kord jäi aastate jooksul püsima, sest paljud aristokraadid tellisid oma raamatuid.
Kaunistused
Terve lehekülje pikkune maikuu miniatuur Simon Benningi kalendritsüklist, 16. sajandi algus.
Ponieważ wiele ksiąg godzinek jest bogato oświetlonych, stanowią one ważny zapis życia w XV i XVI wieku, a także ikonografię średniowiecznego chrześcijaństwa. Niektóre z nich zostały również ozdobione klejnotami, portretami i herbami heraldycznymi. Niektóre z nich były oprawione w gorsety dla łatwego noszenia, choć niewiele z tych lub innych średniowiecznych opraw zachowało się. Luksusowe książki, takie jak „Godziny Talbota” Jana Talbota, I Hrabiego Shrewsbury, mogą zawierać portret właściciela, a w tym przypadku jego żony, klęczącej w adoracji Dziewicy i Dziecka, jako formę portretu dawcy. W drogich książkach, miniaturowe cykle ukazywały Życie Dziewicy lub Mękę Pańską w ośmiu scenach zdobiących osiem godzinek Dziewicy, a Labirynty miesięcy i znaki zodiaku zdobiące kalendarz. Sceny świeckie cykli kalendarzowych zawierają wiele najbardziej znanych obrazów z ksiąg godzinek i odegrały ważną rolę we wczesnej historii malarstwa pejzażowego.
Używane księgi godzinek były często modyfikowane dla nowych właścicieli, nawet wśród królików. Po pokonaniu Ryszarda III, Henryk VII przekazał księgę godzinek matce Ryszarda, która zmodyfikowała ją tak, aby zawierała jego nazwisko. Heraldry był zwykle wymazywany lub nadmalowywany przez nowych właścicieli. Wielu z nich ma odręczne adnotacje, osobiste dodatki i notatki na marginesie, ale niektórzy nowi właściciele zlecili też nowym rzemieślnikom dołączenie większej ilości ilustracji lub tekstów. Sir Thomas Lewkenor z Trotton zatrudnił ilustratora, który dodał szczegóły do tego, co obecnie nazywane jest Godzinami Lewkenora. Liście niektórych zachowanych ksiąg zawierają notatki z księgowości domowej lub zapisy urodzeń i zgonów, na wzór późniejszych biblii rodzinnych. Niektórzy właściciele zbierali także autografy godnych uwagi osób odwiedzających ich dom. Książeczki godzinek były często jedyną książką w domu i były powszechnie używane do nauki czytania przez lapsed, mõnikord oli neil selleks abiks tähestiku lehekülg.
15. sajandi lõpuks valmistasid trükikojad puulõikeillustratsioonidega tunniraamatuid ja "Tundide palve" oli üks tähtsamaid teoseid, mis oli kaunistatud puulõiketehnikas.
Luksuslik tunnipalve
Selle 1700. aastate lõpust pärineva flaami tunderaamatu rikkalikud illusionistlikud äärised on iseloomulikud tolleaegsetele luksusraamatutele, mida nüüd sageli kaunistati igal leheküljel. Tekstialasse lõikuv liblikatiib on näide ajastule iseloomulikust mängust visuaalsete konventsioonidega.
(Taimede hulgas on Veronica, Vinca, Viola tricolor, Bellis perennis ja Chelidonium majus. See liblikas on Aglais urticae. Ladina tekst on pühendatud pühale Kristopherile).
Neljateistkümnendaks sajandiks oli palvetund psalterist kui kõige tavalisem rikkaliku valgustuse vahendist möödunud. See peegeldas osaliselt illuminaatorite kasvavat domineerimist, mille tellijateks ja teostajateks olid pigem ilmikud kui kloostrikirikulistid. Alates 14. sajandi lõpust hakkasid paljud bibliofiilsed kuninglikud tegelased koguma luksuslikke valgustatud käsikirju, mis levisid kogu Euroopas, alates Valois' õukondadest Prantsusmaal ja Burgundis ning Prahas Püha Rooma keisri Karl IV ja hiljem Ventseli ajal. Põlv hiljem oli Burgundia prints Philipp Hea Burgundia tähtsaim käsikirjade koguja, ja ka mitmed tema ringkonnast kogusid. Sel perioodil möödusid flaami linnad Pariisist kui valgustusajastu juhtivast jõust, ja seda positsiooni säilitasid nad kuni valgustatud käsikirja lõpliku hääbumiseni 16. sajandi alguses.
Kõige kuulsam kollektsionäär, Prantsuse prints Johannes, Berry hertsog (1340-1416), omas mitmeid tunderaamatuid, millest mõned on säilinud, sealhulgas kõige kuulsam, "Très Riches Heures du Duc de Berry". Neid alustasid 1410. aasta paiku vennad Limbourg, kuigi nad ei lõpetanud neid, ning kaunistamist jätkasid teised kunstnikud ja omanikud veel mitu aastakümmet. Sama kehtis ka Torino-Milano tundide kohta, mis samuti läbis Berry omandit.
15. sajandi keskpaigaks sai palju laiem rühm aadlikke ja jõukaid ärimehi tellida kõrgelt kaunistatud, sageli väikeseid tunderaamatuid. Trükikunsti tulekuga kahanes turg järsult ja 1500. aastaks toodeti kõrgeima kvaliteediga raamatuid taas ainult autoritele või väga suurtele kollektsionääridele. Üks viimaseid suuri valgustatud tunderaamatuid oli 1546. aastal Rooma kardinal Alessandro Farnese jaoks valminud Farnese tunderaamat, mille autoriks oli Giulio Clovio, kes oli ka viimane suurte käsikirjade valgustaja.