Co oznacza i czym jest Wielkanoc?

Spis treści

Co to jest wielkanoc?

Co to wielkanoc?

Wielkanoc lub Niedziela Wielkanocna, nazywana także Wielką Niedzielą czy Zmartwychwstaniem Pańskim (w prawosławiu zwana Paschą) jest to jedno z najstarszych i najważniejszych świąt obchodzonych przez chrześcijan, które upamiętnia tak zwane misterium paschalne Syna Bożego, czyli jego mękę, śmierć oraz zmartwychwstanie. Wielkanoc jest obchodzona przez Kościoły chrześcijańskie z tak zwanego Nicejskiego wyznania wiary. Są to wszystkie Kościoły, które, podczas pierwszego soboru w Nicei, przyjęły jedność Syna Bożego w jego Ojcu. Święto jest zawsze poprzedzone dniami postu, początkowo jako nocne czuwanie, w trakcie którego opowiadano historię zbawienia, co następnie przerodziło się w obchody tak zwanego Triduum Paschalnego, poprzedzonego czterodniowym okresem przygotowawczym w postaci wielkiego postu. Wielkanoc rozpoczyna również czas pięćdziesięciu dni okresu wielkanocnego, zwieńczonego świętem Zesłania Ducha Świętego. Cały tydzień przed Wielkanocą zwany jest Wielkim Tygodniem. Jest to czas na wspominanie najważniejszych dla wiary chrześcijańskiej wydarzeń. Trzy ostatnie doby (Wielki Czwartek wieczór, Wielki Piątek, Wielka Sobota i Niedziela Wielkanocna) nazywane są Triduum Paschalnym. Po zapadnięciu zmroku w Wielką Sobotę, w kościołach zapala się paschał, który symbolizuje zmartwychwstałego Chrystusa. Po Wielkanocnej niedzieli świętowanie trwa kolejne 8 dni. Jest to tak zwana oktawa wielkanocna. Dalej okres ten rozciąga się na kolejne 50 dni. W dni czterdziestym obchodzimy dzień Wniebowstąpienia Pana Jezusa. Okres ten kończy się Niedzielą Zesłania Ducha świętego (dzień numer 50). Księża w trakcie trwania całego okresu, używają w tym czasie białego koloru szat liturgicznych. Sam dzień Wielkanocy jest z pewnością nierozerwalnie związany z Wielkim Piątkiem. Najpierw cały Kościół wraz ze wszystkimi wiernymi przeżywa śmierć Pana na krzyżu (umiera razem z nim), po to by następnie ponownie razem z nim zmartwychwstać.

Co to wielkanoc? Co oznacza Wielkanoc?

Wielkanoc jest symbolem zwycięstwa Jezusowego nad śmiercią. Jest to przezwyciężenie śmierci i urzeczywistnienie się boskiej mocy. Należy pamiętać, że został on ukrzyżowany i umarł za nasze grzechy. Tak więc to my sami niejako umieramy i rodzimy się na nowo. Okres Wielkanocny stanowi największą i najważniejszą tajemnicę naszej chrześcijańskiej wiary. Powinniśmy więc obchodzić go ze szczególną uwagą i w jego trakcie w pełni oddać się Panu i rozważaniom na temat życia i śmierci. Warto przy okazji wspomnieć, że w wierze prawosławnej, również obchodzona jest Wielkanoc. Nazywana jest tam ona Paschą, a cały tydzień poprzedzający, Tygodniem Paschalnym. W nocy z soboty na niedzielę kościoły prawosławne odprawiaja tak zwaną jutrznię paschalną. Wierni w trakcie trwania całego tygodnia zwyczajowo witają się ze sobą słowami: “Chrystus zmartwychwstał”. Widać więc, że w kościele prawosławnym, Wigilia i okres zmartwychwstania pańskiego odgrywają równie znaczącą rolę, co w naszym kościele katolickim. n

Frequently Asked Questions

Często zadawane pytania

Czym dokładnie jest Wielkanoc i co upamiętnia to święto?

Wielkanoc, znana również jako Niedziela Wielkanocna, Wielka Niedziela lub Zmartwychwstanie Pańskie, to jedno z najstarszych i najważniejszych świąt w religii chrześcijańskiej. Upamiętnia ono tak zwane misterium paschalne Syna Bożego, czyli jego mękę, śmierć oraz zmartwychwstanie. Jest to kluczowe wydarzenie dla osób wierzących, które symbolizuje zwycięstwo Jezusa nad śmiercią, przezwyciężenie jej oraz pełne urzeczywistnienie się boskiej mocy.

Święto to jest obchodzone przez Kościoły chrześcijańskie, które utożsamiają się z Nicejskim wyznaniem wiary. Oznacza to, że uroczystość tę celebrują wszystkie te Kościoły, które podczas pierwszego soboru w Nicei przyjęły dogmat o jedności Syna Bożego z Jego Ojcem. Dla chrześcijan wydarzenie to stanowi największą i najważniejszą tajemnicę wiary, przypominając, że Jezus został ukrzyżowany i umarł za ludzkie grzechy, co daje wierzącym szansę na duchowe odrodzenie.

Jak chrześcijanie przygotowują się do obchodu Wielkanocy?

Przygotowania do Wielkanocy rozpoczynają się od wielkiego postu, czyli czterodniowego okresu przygotowawczego, który historycznie miał formę nocnego czuwania z opowiadaniem historii zbawienia. Bezpośrednim czasem przygotowania i wspominania najważniejszych wydarzeń dla wiary chrześcijańskiej jest Wielki Tydzień. W jego trakcie szczególne miejsce zajmuje Triduum Paschalne, obejmujące okres od wieczora w Wielki Czwartek, przez Wielki Piątek i Wielką Sobotę, aż do Niedzieli Wielkanocnej.

Ważnym elementem przygotowań jest przeżywanie śmierci Chrystusa na krzyżu w Wielki Piątek, aby następnie móc wspólnie zmartwychwstać. Z kolei w Wielką Sobotę, po zapadnięciu zmroku, w kościołach odbywa się uroczyste zapalenie paschału. Ta specjalna świeca symbolizuje zmartwychwstałego Jezusa Chrystusa i wprowadza wiernych w radosne świętowanie Niedzieli Wielkanocnej.

Ile trwa okres wielkanocny i jakie wydarzenia obejmuje?

Okres radosnego świętowania nie kończy się na samej Niedzieli Wielkanocnej, lecz rozciąga się na kolejne tygodnie. Bezpośrednio po Wielkanocy następuje tak zwana oktawa wielkanocna, która trwa przez kolejne 8 dni. Cały okres wielkanocny trwa łącznie pięćdziesiąt dni i charakteryzuje się tym, że w czasie nabożeństw księża używają szat liturgicznych w kolorze białym.

W trakcie tych pięćdziesięciu dni przypadają ważne uroczystości kościelne. W czterdziestym dniu tego okresu chrześcijanie obchodzą dzień Wniebowstąpienia Pana Jezusa. Cały radosny czas świętowania dobiega końca dokładnie pięćdziesiątego dnia, w Niedzielę Zesłania Ducha Świętego, która stanowi oficjalne zwieńczenie i zamknięcie całego okresu wielkanocnego.

Jakie znaczenie ma biały kolor szat liturgicznych w tym czasie?

Biały kolor szat liturgicznych, używany przez księży w trakcie całego okresu wielkanocnego, niesie ze sobą głębokie znaczenie symboliczne. Jest on bezpośrednio związany z radością zmartwychwstania oraz czystością i triumfem Chrystusa nad śmiercią i grzechem. Ponieważ czas wielkanocny trwa aż pięćdziesiąt dni i kończy się dopiero w uroczystość Zesłania Ducha Świętego, kapłani zakładają białe szaty na wszystkie liturgie sprawowane w tym radosnym okresie.

Kolor ten podkreśla wyjątkowy, świąteczny charakter tego czasu, pomagając wiernym skupić się na rozważaniach o życiu, śmierci i nowym narodzeniu. Jest to wyrazem pełnego uczestnictwa w największej tajemnicy chrześcijaństwa, jaką jest zwycięstwo życia nad śmiercią.

W jaki sposób Wielkanoc jest obchodzona w Kościele prawosławnym?

W wierze prawosławnej Wielkanoc odgrywa równie znaczącą rolę, co w Kościele katolickim, jednak nosi inną nazwę i wiąże się z własnymi tradycjami. Prawosławni nazywają to święto Paschą. Cały tydzień, który bezpośrednio poprzedza to wydarzenie, nosi miano Tygodnia Paschalnego i jest okresem szczególnego skupienia.

Główne uroczystości rozpoczynają się w nocy z soboty na niedzielę, kiedy to w cerkwiach odprawiana jest uroczysta jutrznia paschalna. Bardzo charakterystycznym zwyczajem, który towarzyszy wiernym przez cały tydzień paschalny, jest sposób, w jaki się ze sobą witają. Zamiast tradycyjnych pozdrowień, prawosławni mówią do siebie słowa: „Chrystus zmartwychwstał”, co podkreśla wspólnotowy i radosny wymiar przeżywania tego święta.